Lezingen programma:

Aanmelden lezingen via info@gallery-lemaire.com of 020-6237027
Alle lezingen vinden plaats in de sacristie van de Duif

Vrijdag/friday 14.00
Recovering the Past: Nicolas Hamann and the Traditional Culture of the Gilbert Islands (Kiribati). (English)
By Professor Jean Michel Massing
King’s College,Cambridge

Among the historians and the anthropologists who have occupied themselves with the Gilbert Islands (Kiribati), one has certainly been forgotten, although his contribution is of the greatest importance for Micronesian studies. Nicolas Joseph Hamann (1865-1948), lay Brother of the Société des Missionaires du Sacré-Cœur d’Issoudun, stayed in the Gilbert Islands from 1901 until 1912, carrying out a systematic analysis of all aspects of Gilbertese culture; he carefully recorded the material culture and the beliefs at great length, collected artifacts that today fill the Micronesian sections of quite a few European museums. These include the Museum für Völkerkunde in Basle, those in Berlin and Leipzig and the Museum voor Land- en Volkenkunde in Rotterdam. A quite exceptional group of objects discussed by Hamann in his writ¬ings is still in Sarreguemines.
gilbert-islands-head-dress-2 

Head Ornament, Tabiteuea, Kiribati, Leipzig, Museum für Völkerkunde.

vrijdag 16.00 – 19.00

Speciaal programma voor iedereen die meer wilt weten over het verzamelen van Tribal Art
Aanmelden verplicht info@gallery-lemaire.com 020-6237027/06-24905585

16.00 ontvangst met thee een zoetigheid

U kunt de etnografische voorwerpen bekijken en de galeriehouders kunnen meer vertellen over hun galerie en de objecten die zij verkopen. U kunt zich ook aanmelden voor een rondleiding.

17.00 – 17.25
17.45 – 18.10
lezing door Renée Steenbergen over het verzamelen van Tribal Art
Renée Steenbergen is expert op het gebied van particuliere collecties van hedendaagse westerse en niet-westerse kunst. Zij adviseert verzamelaars en musea over schenkingen en fondsenwerving en doet daar ook universitair onderzoek naar. Steenbergen is bestuurslid van de Aziatische Kunstvereniging VVAK, een verzamelaarsclub waarvan de collectie getoond wordt in het Aziatisch Paviljoen van het Rijksmuseum in Amsterdam. www.ReneeSteenbergen.com

tot 19.00 Onder het genot van een glaasje kunt u de beurs nog verder bezoeken en een rondleiding volgen.

Nadat u de beurs bezocht heeft krijgt u de catalogus en een gratis toegangskaart om de beurs in het weekend nogmaals te bezoeken

Zaterdag 14.00

Verdwenen betaalmiddelen
Boekpresentatie door René van Dijk de auteur van twee boeken over verdwenen betaalmiddelen:

Vrouwen, zwijnen en schelpen verwijst naar de geldcyclus op Nieuw Guinea: een man die achter in zijn hut lag, had een vrouw nodig om zijn zwijnen te verzorgen. Hij had schelpen nodig om een vrouw te kopen en om schelpen te kopen, moest hij dat betalen met … zwijnen.
Je moeder was maar een ei verwijst naar de Ashanti, waar goud betaalmiddel was en goudgewichtjes gebruikt werden. Deze duidden spreekwoorden uit, zoals de haan, duidend op mannen met een grote mond: “Haan, maak niet zo’n herrie, je moeder was maar een ei”.
De presentatie geeft een beeld van bijzondere betaalmiddelen: schelpen, ijzeren en bronzen voorwerpen, olifantstaarten en meer.
Wist u dat:
• Bij de bank op Vanuata geld kan worden ingelegd in de vorm van varkensslagtanden ?
• Het gevaarlijkste betaalmiddel ter wereld olifantstaarten waren en er bij het verkrijgen niet zelden doden vielen ?
• Op Yap stenen tot 2,5 meter doorsnee circuleerden als geld, welke stenen van 400 km ver kwamen ? Als een kano zonk, behield de steen zijn waarde ! Iedereen wist immers waar hij lag !
• In Nieuw Brittannië met nassa-schelpjes betaald kan worden ? De schelpjes hebben een officiële koers.
• In Friesland een jongeman niet kon trouwen zonder een knottekistje bij de aanstaande te bezorgen?
• Op Nieuw Guinea met strengen van een rik van plantenvezels betaald werd. Hoe armer de dame, hoe korter het rokje;

voorkant2

 

Zaterdag 16.00
De sociale rol van ikat in de Indonesische archipel
Peter ten Hoopen
Tussen de verschillende textieltechnieken in de Indonesische archipel neemt ikat een uitzonderlijk en prominente plaats in. Terwijl doeken vervaardigd in batik, songket, perada, plangi en tritik vaak alleen of hoofdzakelijk een decoratieve rol hebben, is de rol van ikat vrijwel overal veel gewichtiger: nauwer verbonden met geloof en tradities, met de adat. In veel eilandgemeenschappen heeft ikat zelfs een centrale plaats in het sociale leven: onmisbaar bij de rituelen die worden gehouden bij mijlpalen in het leven zoals geboorte, opname in de gemeenschap der volwassenen, huwelijk en dood.
In Sarawak en Kalimantan vormde het ikatten der vrouwen een parallel met het koppensnellen van de mannen. Een vrouw die niet in staat was een bewonderenswaardige ikat doek te weven maakte geen kans op een sterke man. Dat zelfde goldt ook in meer vredelievende samenlevingen op Flores en in de Solor Archipel: alleen een vrouw die sterke bekwaamheid in het maken van ikat aan de dag legde kon een levenspartner van aanzien verwerven. Ikat is ook een taal die veel vertelt over de herkomst en afkomst van de weefster, de sociale status van de drager, en het geloof.
Veel eilanders geloven dat zij afstammen van totemdieren, zoals krokodillen, salamanders en gevogelte. Zulke dieren worden veel gebruikt als motief, soms vrij natuurgetrouw, soms zo sterk gestyleerd dat ze bijna niet te herkennen zijn. Op diverse eilanden vereist een decente begrafenis tenminste één ikat als lijkwade om de dode te beschermen tijdens de reis naar het hiernamaals. In Oost Sumba, gaat het bij de hogere klasse om tientallen. Op andere eilanden gelooft men dat ikats bescherming bieden tegen ziekte en ongeluk. In de Leti Archipel vertellen de ikatpatronen op sarongs de oorsprongsmythe van de eilanders en dienen ze om deze in herinnering te houden. Op Raijua weven de vrouwen heel kleine, extra zachte sarongs die alleen tot doel hebben om er pasgeborenen in te ‘ontvangen’. In de regio Suai van Oost-Timor slaat een vrouw een specifiek type sarong over haar schouders als ze bij familieleden en vrienden langs gaat om het overlijden van een familielid bekend te maken. Door deze vitale rol in de samenleving is ikat meer dan alleen decoratie, het is onmisbaar in het weefsel van de samenleving

lezingikat
Zondag 14.00
De etnische fallus: beeld en symbool.
Philip van Kerrebroeck
De etnische fallus is een object in de vorm van een erecte penis, en staat binnen een bepaalde culturele context symbool voor mannelijke kracht (viriliteit) en vruchtbaarheid. Soms wordt de etnische fallus gebruikt als teken van creativiteit of zelfs als vertegenwoordiging op aarde van de ‘Scheppende God’.
Het woord fallus is afgeleid van het Oudgriekse φαλλός, dat teruggaat op de Proto-Indo-Europese stam ‘bhel’ die ‘opblazen, zwellen’ betekent.
Vanaf de prehistorie, doorheen alle tijden en in alle continenten, heeft de fallus mensen gefascineerd, zelfs geobsedeerd. De etnische fallus als materieel object is dan ook prominent aanwezig in bijna iedere cultuur of etnisch verband. In sommige maatschappijen en bepaalde tijden werd het beeld van de fallus gecensureerd, of zelfs verboden en verbannen, vaak onder invloed van ‘moderne’ religieuze denkbeelden.
Van Oost tot West en van Noord tot Zuid, werden diverse materialen en technieken gebruikt om de fallus af te beelden. Verschillende voorbeelden van de etnische fallus hebben de tand des tijds overleefd en zijn bewaard. Deze materiele restanten maken het ons mogelijk de fallische symboliek te ontdekken via de esthetiek van deze objecten. Zij laten ons tevens toe een beeld te vormen van de verschillende soorten fallusverering in etnisch verband.
De gevarieerde vormentaal en rijke symboliek van de etnische fallus zal in deze lezing besproken worden, geïllustreerd met uniek beeldmateriaal dat nog nooit eerder gepubliceerd is.

fotolezing

 

Rondleidingen

Wie meer wil weten over etnografica kan de rondleiding volgen, een informatieve wandeling over de beurs. Aan de hand van een zestal objecten krijgt de bezoeker meer inzicht in de materie. Ook de galerieën en locatie komen kort aan bod en wordt er ingegaan op het verzamelaspect. Samen wordt gekeken naar de vormtaal van de objecten. De rondleiding duurt 30 minuten.

Aanmelden rondleidingen via info@gallery-lemaire.com of 020-6237027

 

Vrijdag  27 oktober: 13.00

Zaterdag 28 oktober: 13.00 en 15.00

Zondag 29 13.00 en 15.30