Program Lectures/film/book presentation
The lectures are held in the sacristy of de church
regsiter: info@gallery-lemaire.com
+31-(0)20-6237027

Vrijdag 25 Oktober
14.00
Benen neusornamenten van de Asmat (Nieuw Guinea): symbolische betekenis
Henk Tabak

Op oude foto’s dragen de bewoners van het Asmat gebied van Nieuw Guinea vrijwel zonder uitzondering “sieraden”. Die kunnen uitbundige vormen aannemen wanneer bijzondere ceremoniën gehouden worden, maar maken ook deel uit van het normale dagelijkse leven. Typische voorbeelden van dit laatste zijn de staafvormige benen ornamenten die in het doorboorde neus tussenschot worden gestoken.
Op twee aspecten van deze voorwerpen willen we ons nader richten: valt nog te achterhalen van welk dier, vogel of organisme het gebruikte been afkomstig is? Heeft de voor ons ogenschijnlijk abstracte vormgeving voor de Asmat speciale betekenis? Voor beantwoording van die laatste vraag is enig inzicht nodig in het wereldbeeld en de rituele uitingen van de Asmat, waarvoor we kunnen putten uit de kennis van pater Zegwaard die enkele jaren bij de Asmat heeft doorgebracht. Ook vergelijking met afbeeldingen op andere gebruiksvoorwerpen helpt om de symboliek van neusornamenten te begrijpen.

Vrijdag 25 oktober
16.00
De Papoea’s
E. Jannink , 1956
Nederlands, 51 min.
Egbert Jannink werkte in 1956 als bestuursambtenaar voor Nederland in Nieuw Guinea. Hij legde zijn ervaringen vast op 16mm film. De documentaire begint met zijn tocht naar de bestuurspost Képi aan de Oba rivier in het Mapi gebied. Van daaruit reist hij per prauw en te voet naar de binnenlanden om de dorpen te controleren op koppensnellen. De dorpelingen moeten deze gesnelde koppen inleveren.
Jannink heeft ook opnames gemaakt van monseigneur Tillemans, bisschop van Merauke, die aanwezig was bij de feestelijke opening van een landbouwtrainingscentrum in Képi. En hij heeft gefilmd bij de Asmat waar hij getuige was van verschillende rituelen. Tenslotte heeft hij een tocht naar Otsjanep aan de Casuarine kust vastgelegd, waar weer moest worden gecontroleerd op koppensnellen. De authentieke film over het dagelijkse leven van de bevolking in Nieuw Guinea, wordt afgesloten door Kees van den Meiracker, conservator Oceanië Museum voor Volkenkunde (nu Wereldmuseum), Rotterdam en Victor Kaisiepo, die zich inzette voor de rechten van Papua.

Saturday 26 October
14.00
Geelvink Bay ritual art
A talk by Raymond Corbey
Dutch Protestant missionaries have provided the most extensive sources regarding the ritual art of the Papuan peoples of the Geelvink Bay, New Guinea. Here, from the very beginning of the mission in 1855, they were confronted with spirit cults, head-hunting, endemic violence, effigies with large genitals, slavery, etc. They have been responsible for the presence of a thousands of ritual items in public and private collections, including numerous korwar ancestor effigies. While converting the missionaries collected, but they also destroyed, or had destroyed, at least as many items. This talk addresses these goings-on. Raymond Corbey is an anthropologist attached to Leiden University, the Netherlands. His book Korwar: Geelvink Bay ritual art according to missionary sources (c.400 pp. and 320 illustrations) will be published in September by C. Zwartenkot Art Books.

Saturday 26 October
16.00
Healing rituals and material culture of the Melanau of Sarawak/Malaysia
Rolf Schlömer

The Melanau people of Sarawak/ Malaysia on the island of Borneo represent a small ethnical group which lives mainly in the coastal areas and along the rivers of the Mukah District. The Melanau developed a culture which was formed and influenced by the specific conditions of their life between mangroves and lowlands, high and low tides and the open sea.

Due to the conversion to Islam and Christian religions, the traditional Melanau custom is more and more changing and partly disappearing. Modern medicine substitutes the traditional health rituals and subsequently the material culture around the healing procedures lost significance. Consequently, the number of wood carvers involved in the health rituals decreased. This affected also in general the use of charm figures, esp. the fishing charms (Sou´).

While certain basic structures of the Melanau health rituals can also be found among other ethnical groups on the island of Borneo or elsewhere, the wooden figures (Belum) used in the Melanau healing ceremony are absolutely unique. The lecture explains the use of the Belum, shows examples and answers the collector’s question, why these objects are extremely rare on the tribal art market.

The lecture of collector Rolf Schlömer will be in English and is based on several visits to Melanau areas, on the Melanau relating literature and on interviews with local Melanau experts.

Vrouwelijke figuur. Zande. 48 cm.
bronvermelding: Minneapolis Institute of Art, Inv. Nr. 85.112, Bequest of Putnam Dana McMillan

Zondag 27 Oktober
14.00
Voor ons gemaakt. Vroege toeristenkunst uit Zuid-Soedan?
Gerard van den Heuvel
Authenticiteit speelt een cruciale rol op de markt voor klassieke Afrikaanse kunst. Toch blijkt er een categorie sculpturen te bestaan die zich in dat commerciële circuit onttrekt aan de strenge echtheidscriteria. Namelijk voorwerpen die toegeschreven worden aan de Zande en die in het eerste kwart van de twintigste eeuw gemaakt zijn in een werkplaats in de stad Yambio in zuidelijk Soedan. Waarschijnlijk betreft het kunstuitingen die zijn ontstaan als reactie op de vraag van westerse reizigers in dat gebied. Reden om in deze lezing wat meer aandacht te besteden aan dit intrigerende fenomeen

Zondag 27 October
16.00
Kopfjäger von Borneo , 1936
Regiseur: Victor von Plessen
Duits, 65 min.
De film speelt in Pelben in Kalimantan (Borneo), dit dorp leeft op vijandelijke voet met een dorp verderop. Tegen deze achtergrond wordt een liefdesverhaal verteld, Romeo en Julia in het tropische regenwoud. De acteurs komen uit Kayan en Kenyah Dayak, waar de film is opgenomen. Het verhaal is gebaseerd om een sage uit dit gebied.
Kopfjäger von Borneo (Head Hunters of Borneo) is an ethnographic film made in the 1930s in Indonesia. The story is based on an old local legend, enacted by people from the Kayan and Kenyah Dayak. Two young people from rivalry villages fall in love, Romeo and Julia in the tropical rainforest.