Lezingen/film programma:

Aanmelden info@gallery-lemaire.com 020-6237027/06-24905585

Vrijdag 26 oktober 13.30
Carel van Lier, pionier in tribale kunst
Bas van Lier

De expositie van etnografica uit de collectie van kunsthandelaar Carel van Lier (1897-1945) in 1927 in het Stedelijk Museum was de eerste in zijn soort in een Nederlands museum voor moderne kunst. Een recensent noemde Van Liers collectie van tenminste 150 stukken ‘zooal niet de oudste, dan toch een der grootste en beste in ons land’. Ter gelegenheid van de veiling van enkele van die stukken bij veilinghuis De Zwaan die Van Lier aan Jan Sluijters verkocht, geeft kleinzoon Bas van Lier een lezing over de rol van zijn grootvader in de kunstwereld in de jaren 20 en 30. Daarbij gaat hij vooral in op Van Liers betekenis als handelaar in tribale kunst uit Afrika en Oceanië.

Carel van Lier op de expositie van zijn collectie in het Stedelijk Museum, 1927

Vrijdag 26 oktober 15.30 tot 18.00
Speciaal programma voor iedereen die meer wil weten over tribal art. Er zijn deze middag twee lezingen: en een rondleiding.
Aanmelden verplicht info@gallery-lemaire.com 020-6237027/06-24905585

 

15.30 – 15.50 Objecten voor waarzeggerij, Gi Mateusen
15.55– 16. 10 Rondleiding Sweet Sixteen
16.15 – 16.35 Verzamelen van tribal art, Koos van Brakel

16,40 – 17. 00 Objecten voor waarzeggerij, Gi Mateusen
17.05– 17.20 Rondleiding Sweet Sixteen
17.25 – 17. 45 Verzamelen van tribal art, Koos van Brakel

 

Objecten voor waarzeggerij in Afrika
Gi Mateusen
Het onverklaarbare verklaren, het onvoorspelbare voorspellen.
Het is van alle tijden en culturen. In het westen zijn het horoscopen, handlezers, kaartleggers. Misschien nog meer dan in het westen is men in bepaalde landen in Afrika gevoelig voor de grote onbekende krachten van de natuur. Orakels kunnen inzicht geven in de bedreigende onzekerheid.
De wrijforakels bij de Luba en Kuba in Congo geven via de waarzegger uitsluitsel over oorzaken van tegenspoed of wijzen de schuldige aan bij een misdrijf.
Tot de verbeelding sprekend is het muizenorakel bij de Akan volkeren in Ivoorkust.
In een orakeldoos worden muizen opgesloten en die zullen een aantal stokjes door elkaar gooien De waarzegger weet de betekenis te ontleden. In de lezing worden deze voorwerpen getoond en in de mate van het mogelijke ook gedemonstreerd.


DRCongo, Luba, orakels

Het verzamelen van tribal art
Koos van Brakel, voormalig hoofd collectie van het Tropenmuseum, Amsterdam en het nationaal museum van wereldculturen
Vanuit zijn achtergrond zal Koos van Brakel vertellen over het verschil tussen verzamelen door een museum en een privé verzamelaar. Hij zal voorbeelden geven van enkele objecten die door het Tropenmuseum zijn aangekocht en waarom. Een verzameling bouw je geleidelijk op en hieraan gaat meestal veel research aan vooraf. Van daaruit worden beslissingen genomen want je kunt niet alles verzamelen. Een collectie hoeft niet te bestaan uit topstukken, de schoonheid van een object kan ook zitten in de betekenis van een object, het materiaal of de vorm.

Zaterdag 27 oktober 14.00
Kunst van de Marquesas-eilanden: steltvoetsteunen en oorsieraden
Caroline van Santen
Deze lezing behandelt enkele aspecten van de kunst van de Marquesas-eilanden. Deze kunstvorm is vanwege de hoge kwaliteit van het snijwerk en de gebruikte motieven, zoals bijvoorbeeld de tiki, geliefd en gewild onder kenners. Bij het grote publiek, zeker in Nederland, is deze kunstvorm echter minder bekend. Toch is er wel degelijk een link tussen Nederland en de Marquesas. Twee Nederlandse marineschepen bezochten namelijk in 1825 het eiland Nuku Hiva in de Marquesas-archipel. Enkele bemanningsleden verzamelden, beschreven en tekenden voorwerpen, waaronder voetsteunen van stelten en oorsieraden. Deze twee objectsoorten zullen in een breder perspectief worden geplaatst.

Marquesas eilanden, steltvoeten

Zaterdag 27 Oktober 16.00

The hour-long film program shows historic silent film footage all filmed in Indonesia. The short clips document people in their daily routines or performing certain rituals.
Sumatra (NL, Onbekend, 1925, )
Binnenland Sumatra (NL, Onbekend, 1930, )
Nias (NL, Onbekend, 1922, Nederlandsch-Indische Aardoliestichting)
Het Eiland der koppensnellers (GB/NL, Onbekend, 1924, )
Uit Borneo’s oerland (NL, Pater Venantius, 1933, Multifilm (Haarlem))
Bali – Floti. Cultureel ethnologische film over de kleine Soenda – eilanden (NL, Simon Buis, Pater Johannes van Cleef, Pater H. Limbrock en anderen, 1926, Soverdi (Nederland))

Zondag 28 oktober 14.00
Vrouwelijk en mannelijk in de etnische kunst
Prof. dr Philip Van Kerrebroeck, Antwerpen
De gelijktijdige voorstelling van de vrouw en de man, of de vermenging van vrouwelijke en mannelijke elementen in één object, komt vaak voor in de etnische kunst. Aangezien vele etnische voorwerpen een rol spelen in rites gelieerd aan seksualiteit, vruchtbaarheid en voortplanting, is dit niet verwonderlijk. De visuele tegenstellingen tussen het lichaam van de vrouw en de specifieke mannelijke fysische kenmerken leiden tot soms heel merkwaardige voorstellingen.
Deze vrouw-man dualiteit of complementariteit treft men in praktisch alle etnische culturen terug, maar bij sommige veel frequenter en met meer variatie. De man-vrouw voorstelling kan gebruikt worden in individuele beelden, maar soms ook als afzonderlijke maar complementaire voorstellingen. Ook gebruiksvoorwerpen bevatten soms deze duale symboliek.
In deze lezing wordt ingegaan op de thematiek en de symboliek van de vermenging en verbinding van het vrouwelijke en het mannelijke in de etnische kunst, aan de hand van enkele prachtige voorbeelden, met name uit de Himalaya (India en Nepal) en Zuidoost- Azië. Ook een aantal raadselachtige composiet beelden uit Afrika, Zuid-Amerika en Oceanië zullen besproken worden, geïllustreerd met exemplaren die nooit eerder gepubliceerd zijn

Columbia, Calima cultuur Fallusvormige sculptuur met vrouwelijke kenmerken.